ابوزید در یک فرایند نسبتا پیچیده به تبیین برخی از آیات پرداخته است که کاملا نو وویژه خود او است .
امیدوارم که دوستان هم نحوه ترجمه وهم خود مفاهیم مطرح شده را به نقد علمی بکشند .
ادامه مطلب
اشاره :
« نصر حامد ابوزید » یکی از اندیشمندان جهان عرب است که دغدغه تفسیر نو وجدید از قرآن را در سردارد، او که هم اینک استاد مطالعات اسلامی در دانشگاه « لایدن » هلند است ، سالها عمر خودرا در تدریس وتحقیق علوم قرآنی در کشورهای عربی سپری کرده است . مهم ترین ره آورد او از این همه تحقیق ، پژوهش وتدریس ، پیشنهاد روش های نو در عرصه فهم قرآن کریم است . یکی از روش هایی که بسیار مورد توجه او قرار گرفته است ، « روش فهم ساختاری متن » است. اوخود گرچه این روش را متکی بر علومی سنتی چون « علم اصول فقه اسلامی » می داند ولی باید اذعان کرد که روش فهم ساختاری متن ، با اصول فقه سنتی اسلامی تفا وت های قابل ملاحظه ای دارد . ما اینک در پی فرق گذاری میان اصول فقه وروش فهم ساختاری نیستیم ولی می خواهیم بگوییم که روش فهم ساختاری یک مساله کاملا نو وجدید در عرصه فهم قرآن است . مسا له دیگری که می خواهیم خاطر نشان سازیم این است که رفتن به سوی فهم قرآن از رهگذر چنین روش هایی ، پیامدها خاص خودرا دارد ؛ از مهم ترین پیامد های این روش می توان به چند گزاره زیر اشاره کرد که هرکدام ممکن است ، بر مذاق هم کیشان سنتی تر ما چندان خوش آیند نباشد ، ولی باید اذعان کرد – صرف نظر از صحت وسقم چنین روش هایی – که قرآن امروزه ، از ما فهم ودرک نو ، مطابق زمانه وعصر ما را می طلبد وپا فشاری بیش از حد بر روش های گذشته ممکن است که بر فاصله بیشتر میان نسل امروز وقرآن ، بینجامد . مهم ترین پی آمد های روش فهم ساختاری را می توان چنین بر شمرد :
1 – تاثیروباز تاب فرهنگ عرب زمان نزول وحی در قرآن ،
2 – فرق گذاری روشن میان ساختاری های توصیفی ، جدلی ، تشریعی ، روایی وداستانی و...
3 – اشنایی با تاریخ تدوین قرآن ، چه اینکه مصحف فعلی بر اساس ترتیب نزول آیات جمع آوری نشده است.
4 – وقتی از روش فهم ساختاری سخن به میان می آوریم ، باید اذعان کنیم که بسیاری از عنعنات وآداب ورسوم عرب مقارن با ظهور اسلام در احکام قوانین اسلامی رسوخ کرده است ، بدون اینکه از اصالت حکم الهی بر خوردار باشد . مثلا مساله حجاب وپوشش زنان از این رهگذر ، بیش از آنکه یک مساله اسلامی ودینی باشد ، مربوط به آداب ورسوم عرب آن زمان است .
5 – به لحاظ حقوقی نیز چنین روشی منجر به تساوی حقوقی میان زن ومرد می گردد وتفاوت هایی که در مسایلی چون ارث وقوامت ، مربوط می شود به واقعیت های اجتماعی یک عصر که در هرزمان ممکن است دچار تغییرات بنیادین شود ولی هیچگاه وجهه دینی خودرا از دست ندهد .
و...
با توجه به گفته های فوق ، مقاله حاضر نیزبا همین رویکرد سامان یافته است ومترجم بدون کم ترین دخالت در مفاهیم مورد نظر نگارنده اصلی ، تمام سعی خود بر اصل امانت داری متمرکز ساخته است . لذا تنها وتنها کوشش کرده است تا مطالب را آن گونه که مورد نظر نویسنده بوده است به خواننده فارسی زبان منتقل کند واز هرگونه نقد واعمال نظر در فرآیند ترجمه خود داری کرده است . اما اینکه در این راستا چقدر موفق بوده است ، امید داریم که خوانندگان فرهیخته ما این ترجمه واصل این نوشته را به قضاوت بنشینند وبه نقد آن بپردازند .
تاهنوز به فارسی کتاب مفهوم النص از ابوزید با عنوان معنای متن ترجمه شده است که کتاب بسیار جدی وخواندنی است .
ادامه مطلب
Powered By
BLOGFA.COM
