حقوق بشر، یکی از آن پدیده های مدرنی است که امروزه در جهان اسلام، چالش هایی بسیاری را برانگیخته است. درمورد نسبت اسلام وحقوق بشر، نظرها ی متفاوتی تاکنون ابراز شده است ولی به نظر نگارنده، تاکنون ، دراین زمینه داوری درست وبدون عیب ونقص کمتر صورت گرفته وهرکس از ظن خود یار زمانه شده وچیزهایی را بافته است. اما دراین اواخربا مجموعه ای نسبتا قطور  از مقالات تعدادی از متفکران جهان عرب روبروشدم که نگاهم  را دیگرگون ساخت.

مجموعه مقالاتی با نام «حقوق الانسان فی الفکر العربی / دراسات فی النصوص » ( حقوق بشر دراندیشه عربی / پژوهشهایی  در متون ) است که به وسیله  « سلم الخضراء الحبویی» جمع آوری شده وتوسط  انتشارات « مرکز درسات الوحده العربیه » در لبنان  به چا پ رسیده است.  این مجموعه مقالات گرچه عمدتا مربوط به جهان عرب است ولی بخش قابل توجه آن در باره اسلام وحقوق بشر است. به همین خاطر اینجانب  تصمیم گرفتم مقالاتی را که مستقیما به رابطه  حقوق بشر واسلام می پردازد، گزینش کرده وبه ترجمه آنها همت گمارم. از جمله مقالات  گزینش شده  که بعضا ترجمه شده وبرخی دیگر در دست ترجمه است، مقاله های زیر است:

1 – حقوق زن در اسلام/ نصر حامد ابوزید.

2 – حقوق بشر در اندیشه اسلام معاصر/ رضوان السید،

3 – مفهوم فرد درسنت اسلامی / محمد ارکون،

4 – حقوق بشر در نزد مذاهب اسلامی / شمس الدین الکیلانی ،

5 – جامعه ، خانواده وحقوق بشر دراسلام / محمد شحرور،

6 – چالش آزادی وحقوق بشر در اندیشه اسلام معاصر / یوسف سلامه ،

7 – حقوق بشر در نزد پیشگامان جنبش بیداری در جهان اسلام/ وجبه کوثرانی ،

8 – مفاهیم حقوق وعدالت در متون اسلامی- عربی / محمد عابد الجابری ،

9 – شش رویکرد در باب رابطه اسلام وحقوق بشر / حسن حنفی .

این مجموعه به نظر نگارنده از بسیاری جهات با آنچه تاکنون در مورد نسبت  اسلام وحقوق بشر ، نوشته شده ومن خوانده ام، تفاوت های اساسی وبنیادین وارجحیت قاطع   دارد؛ از جمله اینکه : نویسندگان این مقالات هم به اندازه کافی با مبانی وآموزه های اسلامی آشنایی دارند وهم با بامبانی وبنیاد های نظری حقوق بشر وفلسفه مدرن،

تمام محققان فوق سعی بلیغ وقابل قدری به خرج داده اند تا از هرگونه پیشداوری پرهیز کرده  وبراساس روش های علمی، این موضوع را مورد بررسی قراردهند.

اغلب پژوهشهای فوق دارای چارچوب های نظری وراهکارهای مناسب وعقلانی در باب آشتی حقوق بشر وآموزه های اسلامی است که درپژوهشهای مشابه دیده نمی شود.

هم چنین کسانی چون محمد ارکون، نصر حامد ابوزید، عابد الجابری، رضوان السید و... از مهم ترین ومطرح ترین متفکران ، نه تنها در جهان عرب واسلام  بلکه در سطح جهان، به شمار می روند.